జంతర్ మంతర్ నిరసన కేసు: ఐదుగురు సభ్యుల ప్యానెల్ స్థానంలో మార్పు లేదు, సుప్రీంకోర్టు పర్యవేక్షణలోనే విచారణ.
జూలై 20, 2026న ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన నేషనల్ ఎలిజిబిలిటీ కమ్ ఎంట్రన్స్ టెస్ట్-అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ (NEET-UG) నిరసన కవాతులో పోలీసుల అతిక్రమణ జరిగిందన్న ఆరోపణలపై విచారణ జరిపేందుకు ఏర్పాటు చేసిన ఉన్నత స్థాయి విచారణ కమిటీని పునర్నిర్మించాలని ఆగస్టు 25, 2026, మంగళవారం నాడు పిటిషనర్లు సుప్రీంకోర్టును కోరారు. అయితే, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఆ ప్యానెల్ను మార్చలేదు. ఈ కమిటీ సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో పనిచేస్తోందని, ప్రధాన కేసు ఇంకా పెండింగ్లో ఉందని, ఈ పిటిషన్ను తదుపరి విచారణకు (లిస్టింగ్) పెడతామని ప్రధాన న్యాయమూర్తి స్పష్టం చేశారు.
ఉన్నత స్థాయి విచారణ కమిటీకి మాజీ న్యాయమూర్తి ఆర్. సుభాష్ రెడ్డి అధ్యక్షత వహిస్తున్నారు. ఈ ఫైల్లో పేర్కొన్న ఇతర సభ్యులు రవి శంకర్ ఝా, జస్టిస్ షాలిందర్ కౌర్, రిషి కుమార్ శుక్లా, ఎల్.ఆర్. బిష్ణోయ్. వీరి సంఖ్య ఐదు. ఈ నివేదికలో ఆరోపించిన ఆరవ పేరును గానీ, లీకైన మధ్యంతర నివేదికను గానీ, మంగళవారం నాటి ఉత్తర్వుల్లో లేని పోలీసు-అధికారి ఛార్జ్ షీట్ను గానీ మేము కల్పించము.
ప్రస్తుతమున్న ఐదుగురు సభ్యులు ఎలా పనిచేస్తున్నారనే దానికి 'ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణ' అనేది ప్రధాన న్యాయమూర్తి వాడిన పదం. పిటిషనర్లు కమిటీని పునర్నిర్మించాలని కోరారు. ధర్మాసనం అదే ఐదుగురినీ ఉంచి, ప్రధాన కేసును తెరిచే ఉంచింది. ఇవి రెండు వేర్వేరు విషయాలు. ప్రధాన కేసు పెండింగ్లో ఉందంటే, జూలై నిరసన ఫైల్ను మూసివేయలేదని అర్థం. విచారణను తదుపరి తేదీకి పెడతామంటే, పునర్నిర్మాణం కోసం చేసిన విజ్ఞప్తిని మంగళవారం నాడు నిర్ణయించలేదని స్పష్టమవుతోంది. లిస్టింగ్ వాగ్దానాన్ని కొట్టివేసిన పిటిషన్గా గానీ, పునర్నిర్మాణం మంజూరు చేసినట్లుగా గానీ మేము భావించము.
జంతర్ మంతర్ మరియు జూలై 20, 2026 నాటి కవాతు ఈ కేసులోని ప్రధాన అంశాలు. ఆరోపించబడిన అతిక్రమణ అనేది ఈ కమిటీ దర్యాప్తు చేస్తున్న ప్రధాన ఆరోపణ. కోర్టు పర్యవేక్షణలో ఉన్న కమిటీ అనేది తుది తీర్పు కాదు. న్యూఢిల్లీలో సుప్రీంకోర్టు ఉంది. ఫారమ్ బి మరియు పోలింగ్ తేదీల గురించి ఈ ఫైల్లో ఎలాంటి ప్రకటన లేదు.
కోర్టు ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో ఉన్న ఉన్నత స్థాయి విచారణ కమిటీ అనేది ఇప్పటికీ ఒక విచారణ సంస్థ మాత్రమే. అది క్రిమినల్ కోర్టు కాదు. విచారణ తేదీ వచ్చినప్పుడు పిటిషనర్లు పునర్నిర్మాణం కోసం మళ్లీ ఒత్తిడి చేయవచ్చు. మంగళవారం నాటి రికార్డు ప్రకారం, ఐదుగురు సభ్యులను భర్తీ చేయలేదని మరియు అధికారులపై ఉన్న ఆరోపణలను కోర్టు రుజువు అయినట్లుగా అంగీకరించలేదని స్పష్టమవుతోంది. ఆ రెండు తిరస్కరణలే ఇక్కడ కీలకం. అవి తుది తీర్పుగా రాసిన క్లీన్ చిట్ కాదు, అలాగే అతిక్రమణ జరిగిందనే నిర్ధారణ కూడా కాదు.
జూలై 20 నాటి జనసమూహాల సంఖ్యను గానీ, గాయపడిన వారి పేర్లను గానీ, ఏ అధికారి అయినా దోషి అని తేల్చే నివేదికను గానీ మేము కల్పించము. విచారణ తేదీ వచ్చి ధర్మాసనం మళ్లీ మాట్లాడే వరకు, మంగళవారం నాడు ప్యానెల్ను అక్కడికక్కడే పునర్నిర్మించడానికి నిరాకరించడం, ఐదుగురు సభ్యులు సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో పనిచేస్తున్నారని ప్రధాన న్యాయమూర్తి చెప్పిన మాట, ప్రధాన కేసు పెండింగ్లో ఉండటం, పునర్నిర్మాణ పిటిషన్ విచారణ తేదీకి వెళ్లడం, మాజీ న్యాయమూర్తి ఆర్. సుభాష్ రెడ్డి అధ్యక్షత, మరియు రవి శంకర్ ఝా, జస్టిస్ షాలిందర్ కౌర్, రిషి కుమార్ శుక్లా, ఎల్.ఆర్. బిష్ణోయ్ అనే నలుగురు సహచరులు మాత్రమే పబ్లిక్ రికార్డులో ఉన్నాయి. అధికారులపై ఆరోపణలు ఇంకా నిరూపించబడలేదు. ఆ ఐదుగురే ఆ ఐదుగురుగా మిగిలిపోయారు.
వ్యాఖ్యలు