ఆంధ్రప్రదేశ్లో కొత్త హైపర్స్కేల్ ఏఐ డేటా సెంటర్ల నిర్మాణాలపై తాత్కాలిక నిషేధం విధించాలని విశాఖపట్నం ప్రజలు డిమాండ్ చేశారు.
ఆల్ట్రు సితారామరాజు విజ్ఞాన కేంద్రంలో 'సొసైటీ ఫర్ గ్రీన్ విశాఖ' ఆధ్వర్యంలో సెప్టెంబర్ 6, 2026 ఆదివారం నాడు ఏఐ డేటా సెంటర్లపై ప్రజల సదస్సు జరిగింది. ఈ సదస్సుకు 650 మందికి పైగా ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో కొత్త హైపర్స్కేల్ డేటా సెంటర్ల అనుమతులపై తాత్కాలిక నిషేధం విధించాలని ఈ సదస్సు డిమాండ్ చేసింది. స్వతంత్ర పర్యావరణ, సామాజిక ప్రభావాల అధ్యయనం పూర్తయ్యే వరకు కొత్త అనుమతులు ఇవ్వకూడదని స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఇది ప్రభుత్వ అధికారిక గెజిట్ నోటిఫికేషన్ కాదని, కేవలం ప్రజల డిమాండ్ల జాబితా మాత్రమేనని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.
కీనోట్ స్పీకర్గా హాజరైన మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి, కేంద్ర విద్యుత్, ఆర్థిక కార్యదర్శి ఈ.ఏ.ఎస్. శర్మ మాట్లాడుతూ.. నీటి ఎద్దడి ఉన్న నగరంలో ప్రతిపాదించిన 6,500 మెగావాట్ల గూగుల్ డేటా సెంటర్కు వనరుల కేటాయింపును ప్రశ్నించారు. ప్రతి గిగావాట్కు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చే భారీ ప్రోత్సాహకాలను పోలవరం గిరిజన స్థానభ్రంశం, తగినంత పరిహారం లేకపోవడంతో ముడిపెట్టారు. ఇది ఆర్టికల్ 21 కింద సమస్యగా పేర్కొన్నారు. ఎయిర్-కూలింగ్ విధానాలు నీటిని ఆదా చేయవని, పైగా అవి భారీగా విద్యుత్ను వినియోగిస్తాయని ఆయన వాదించారు. తీరప్రాంత నగరం ఇప్పటికే నీటి భద్రతపై చర్చిస్తున్న తరుణంలో, హైపర్స్కేల్ కంప్యూటింగ్ అనేది అదే రిజర్వాయర్లు, గ్రిడ్పై పోటీ పడుతుందని ఆయన హెచ్చరించారు.
హ్యూమన్ రైట్స్ ఫోరమ్కు చెందిన వి.ఎస్. కృష్ణ మాట్లాడుతూ, చినతాళ్ళపల్లి, అనకాపల్లిలో పంప్-స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టులు, శ్రీకాకుళంలో ప్రతిపాదించిన థర్మల్ ప్లాంట్ వంటివి డేటా సెంటర్ల డిమాండ్ వల్లే వస్తున్నాయని చెప్పారు. మద్రాస్ హైకోర్టు న్యాయవాది డి. నాగసైల మాట్లాడుతూ, ఈ మూడు ప్రాజెక్టుల పర్యావరణ అనుమతులను సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లను నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ (NGT) స్వీకరించిందని తెలిపారు. అనుమతులు కేవలం కొద్ది రోజుల్లోనే మంజూరయ్యాయని ఆయన ఆరోపించారు. సోహన్ హతంగడి మాట్లాడుతూ, 1 గిగావాట్ సామర్థ్యం గల కేంద్రం కూడా స్థానికులకు దక్కే 500 నైపుణ్యం కలిగిన ఉద్యోగాలను మాత్రమే సృష్టించగలదని, ఇది స్థానికేతర కార్మికులకు మాత్రమే దక్కుతుందని అన్నారు. ఇది స్థానికుల ఉపాధిని పెంచాలనే వాదనలను తప్పుబట్టేలా ఉంది.
ఎన్. చంద్రశేఖర్ 'విశాఖపట్నం డిక్లరేషన్'ను విడుదల చేశారు. కొత్త అనుమతులపై తాత్కాలిక నిషేధం, ఒప్పందాల బహిర్గతం, సరికాని అనుమతుల రద్దు, స్వతంత్ర ఇంధన, నీటి ఆడిట్, భూ హక్కుల పునరుద్ధరణ, నిరసనకారుల నిఘాకు ముగింపు పలకాలని ఈ డిక్లరేషన్ డిమాండ్ చేసింది. రాజా రామమోహన్ రాయ్ ఈ డిక్లరేషన్ను స్వాగతించారు. ఇది సాంకేతికతకు వ్యతిరేకం కాదని, సమానత్వం, బాధ్యత, స్థిరత్వంపై దృష్టి పెడుతుందని ఆయన అన్నారు. పర్యావరణ సమస్యలతో పాటు పౌర హక్కుల ఆందోళనలను కూడా ఈ డిక్లరేషన్ ముందుకు తెచ్చింది.
ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఆమోదించిన ఉత్తర్వులుగా కాకుండా, ప్రజల డిమాండ్గా మాత్రమే ఈ డిక్లరేషన్ను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని దర్యాప్తు విభాగాలు స్పష్టం చేయాలి. తీర ఆంధ్రలోని డేటా సెంటర్ల మ్యాప్ ఇప్పుడు పోర్టులు, ఫార్మా రంగాల మాదిరిగానే ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. అంటే నీరు, విద్యుత్ ఎవరికి దక్కుతాయి, అనుమతులు వేగంగా మంజూరవుతున్నప్పుడు ఎవరి మాట వింటారు అనే చర్చ నడుస్తోంది. ఆదివారం జరిగిన సదస్సు, కీనోట్ స్పీకర్లో పేర్కొన్న 6,500 మెగావాట్ల ప్రతిపాదన, NGT పిటిషన్ల అంగీకారం, 1 గిగావాట్ సామర్థ్యం గల కేంద్రం 500 ఉద్యోగాల వాదన, విశాఖపట్నం డిక్లరేషన్ అంశాలు మాత్రమే ఈ నివేదికలోని వాస్తవాలు. ప్రభుత్వం అధికారికంగా స్పందించే వరకు ఈ తాత్కాలిక నిషేధ డిమాండ్ను ప్రజలు తమ హక్కుగా భావించవచ్చు.
వ్యాఖ్యలు