జల్ జీవన్ మిషన్ 2.0 కింద సుమారు ₹4,053 కోట్లతో 13,252 గ్రామీణ నీటి పథకాలను రాష్ట్ర మంత్రివర్గం పునరుద్ధరించింది.

ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు అధ్యక్షతన 2026 సెప్టెంబర్ 3న సమావేశమైన ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గం, గ్రామీణ తాగునీటి పథకాలను వేల కోట్ల రూపాయల ప్రాజెక్టుల సరళిలోకి తీసుకువచ్చింది. జల్ జీవన్ మిషన్ 2.0 (JJM 2.0) కింద సుమారు ₹4,053 కోట్లతో 13,252 గ్రామీణ నీటి పనులను పునరుద్ధరించి, హేతుబద్ధీకరించాలని నిర్ణయించింది.

Hఈ పథకాల హేతుబద్ధీకరణ లెక్కలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి. సుమారు 13,247 ఒకే గ్రామ పథకాలను (single-village schemes) మార్చి, 7,439 పథకాలుగా ₹3,046 కోట్లతో అమలు చేయనున్నారు. అలాగే, 334 గ్రామాల కోసం ఐదు బహుళ గ్రామ పథకాలకు (multi-village schemes) ₹1,007 కోట్లు కేటాయించారు. ఇంతకుముందు 2026 జూలై 22న జారీ చేసిన జీవో Ms 94ను మంత్రివర్గం రద్దు చేసింది. ఈ జీవో కింద ₹1,811 కోట్ల విలువైన 2,943 పనులు మంజూరయ్యాయి. కొత్తగా రూపొందించిన హేతుబద్ధమైన ప్రణాళికకు పాత జూలై ప్యాకేజీ సరిపోకపోవడంతో దాన్ని తొలగించారు. దీంతో JJM 2.0 పరిధిని విస్తరిస్తూనే, సరిపోని పాత పనులను మంత్రివర్గం తొలగించింది.

వ్యవసాయ మార్కెట్లు, విద్యుత్ రంగానికి సంబంధించిన అంశాలు కూడా ఈ సమావేశంలో చర్చకు వచ్చాయి. 2026 సీజన్‌లో తక్కువ లేదా నాసిరకం నాణ్యత గల 94 మిలియన్ కిలోల పొగాకుకు కిలోకు ₹10 చొప్పున ధరల లోటు మద్దతును నేరుగా లబ్ధిదారుల ఖాతాల్లోకి బదిలీ చేయడానికి AP మార్క్‌ఫెడ్ (AP MARKFED)కు ₹94 కోట్లు మంజూరు చేశారు. 2026-27లో తోటపల్లి మామిడి పంటకు మద్దతుగా మార్క్‌ఫెడ్‌కు వర్కింగ్ క్యాపిటల్ కూడా అందించారు. APTRANSCOకు PFC నుంచి తీసుకునే మధ్యకాలిక రుణం కోసం ₹950 కోట్ల ప్రభుత్వ గ్యారెంటీని మంత్రివర్గం ఆమోదించింది. అలాగే, APPDCL రుణాల కోసం PFCకు ₹500 కోట్లు, RECకు ₹550 కోట్ల కార్పొరేట్ గ్యారెంటీలను APGENCO కల్పించింది. NHPC పద్ధతి ప్రకారం పోలవరం జలవిద్యుత్ కేంద్రం (HEP) ఎలక్ట్రికల్-అండ్-మెకానికల్ / హైడ్రో-మెకానికల్ ధరల వ్యత్యాసానికి సంబంధించిన సుమారు ₹558 కోట్ల (GST తో కలిపి) అంశాన్ని పరిశీలనకు తీసుకున్నారు. 2025 జూలై 28 నాటి జీవో 62 కింద 800 MW అవకు పంప్డ్-స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టు (PSP)ను RVR ప్రాజెక్ట్స్‌కు కేటాయించడాన్ని రద్దు చేశారు.

విపత్తు నిర్వహణ, భూ కేటాయింపులు కూడా ఈ సమావేశంలో ఆమోదం పొందాయి. కృష్ణా, ఎన్టీఆర్, గుంటూరు, బాపట్ల జిల్లాల్లో వరదల వల్ల దెబ్బతిన్న 78 పునరుద్ధరణ పనులకు ₹624.88 లక్షలు మంజూరు చేశారు. పారిశ్రామిక, MSME అవసరాల కోసం చిత్తూరు జిల్లా వావిళ్ల తోటలో 18.20 ఎకరాలు, పోగురుపల్లెలో 50.56 ఎకరాల పారిశ్రామిక భూములను కేటాయించారు. అలాగే, PM-KUSUM కింద వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా దువ్వూరులో 25 ఎకరాల భూమిని సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు కేటాయించారు. మాచర్ల మండలం అచ్చమ్మకుంటలో పశువుల కోసం కొత్త పశువైద్యశాలను ఆమోదించారు. ఈ ఆసుపత్రి పరిధిలో సుమారు 12,648 పశువులకు వైద్య సేవలు అందుతాయి.

ఈ పథకాలకు సంబంధించి గ్రామాల వారీగా పనులు ఎప్పటికల్లా పూర్తవుతాయనే క్యాలెండర్ లేదా పొగాకు రైతుల నమోదు వివరాలు ఇంకా స్పష్టంగా లేవు. మొత్తం 13,252 పనులకు సుమారు ₹4,053 కోట్లు; 7,439 ఒకే గ్రామ పథకాలకు ₹3,046 కోట్లు; 334 గ్రామాల కోసం 5 బహుళ గ్రామ పథకాలకు ₹1,007 కోట్లు; జీవో Ms 94 రద్దు; మార్క్‌ఫెడ్‌కు ₹94 కోట్లు మరియు కిలోకు ₹10 ధరల లోటు మద్దతు; విద్యుత్ గ్యారెంటీలు; పోలవరం HEP ధరల వ్యత్యాసానికి ₹558 కోట్లు పరిశీలనలో ఉన్నాయి. అవకు PSP రద్దు; ₹624.88 లక్షల వరద పనుల మంజూరు; చిత్తూరు, కడప జిల్లాల్లో భూ కేటాయింపులు; అచ్చమ్మకుంట పశువైద్యశాల వంటి అంశాలు ఇందులో ఉన్నాయి.

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కుళాయిల ద్వారా తాగునీరు, పొగాకు రైతులకు చెక్కులు, విద్యుత్ రంగానికి గ్యారెంటీలు, అలాగే రద్దయిన పంప్డ్-స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టు కేటాయింపులు.. ఇవన్నీ ఒకే రోజులో జరగడం ద్వారా కరువు పరిస్థితుల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన ప్రాధాన్యతలను స్పష్టం చేసింది. నీటి పథకాలే ఇందులో ప్రధానాంశం. తక్కువ సంఖ్యలో ఒకే గ్రామ పథకాలు, మరింత హేతుబద్ధమైన కవరేజీ, మరియు ₹4,000 కోట్ల JJM 2.0 నిధులు ఇందులో ఉన్నాయి. రద్దు చేసిన జూలై నాటి పనుల స్థానంలో కొత్త పథకాలు ఎప్పుడు అమల్లోకి వచ్చి, నీరు ఎప్పుడు పంపుతారో అప్పుడే దీనిపై పూర్తి స్థాయిలో అంచనా వేయగలం.