హైదరాబాద్ తాగునీటి అవసరాల కోసం కాళేశ్వరం నుంచి రెండు భారీ పైప్లైన్ల నిర్మాణానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం సుమారు ₹7,360 కోట్ల ప్రణాళికకు ఆమోదం తెలిపింది.
2026 సెప్టెంబర్ 1వ తేదీన వెలువడిన నివేదికల ప్రకారం, హైదరాబాద్కు తాగునీటి సరఫరాను మరింత పటిష్టం చేయడానికి, మూసీ నదికి సంబంధించిన అభివృద్ధి పనులకు మద్దతుగా కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు నుంచి రెండు భారీ పైపులైన్ల నిర్మాణానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం సుమారు ₹7,360 కోట్ల ప్రణాళికకు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ రెండు పైపులైన్లు ఒక్కొక్కటి సుమారు 10 టీఎంసీల నీటిని మోసుకెళ్లే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయని అధికారులు వివరించారు.
ఈ భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టును అమలు చేయడానికి, దానికి అవసరమైన రుణాలను సమీకరించడానికి ఒక ప్రత్యేక ప్రయోజన సంస్థ (SPV) ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. దీని ద్వారా ప్రాజెక్టుకు అవసరమైన నిధులను నేరుగా ప్రభుత్వ బడ్జెట్ నుంచి కాకుండా, ఈ SPV బ్యాలెన్స్ షీట్ ద్వారా సమీకరించాలని యోచిస్తున్నారు. నగర భవిష్యత్తులో పెరిగే తాగునీటి అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, అలాగే మూసీ నది సుందరీకరణకు మరియు పట్టణ నదీ ప్రణాళికలకు అవసరమైన నీటిని సరఫరా చేయడానికి ఈ ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకువెళ్లడమే ప్రధాన ఉద్దేశంగా అధికారులు చెబుతున్నారు.
అయితే, ఇదే ప్రాజెక్టు ఫైలింగ్లో ఒక రాజకీయ వ్యంగ్యం కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ముఖ్యమంత్రి ఏ. రేవంత్ రెడ్డి గతంలో కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టును, దాని అమలు తీరును తీవ్రంగా విమర్శించారు. అప్పటి ప్రాజెక్టు ఏజెన్సీ సంస్కృతిని ఆయన 'ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ'తో పోల్చడం అప్పట్లో సంచలనం సృష్టించింది. కానీ ఇప్పుడు ప్రతిపాదిత పైపులైన్ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన టెండర్ పనులను మేఘా ఇంజనీరింగ్ అండ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్స్ లిమిటెడ్ (MEIL)కు అప్పగించడంపై ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నల వర్షం కురిపిస్తున్నాయి. గతంలో కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టును తీవ్రంగా విమర్శించిన ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు అదే కాంట్రాక్టర్ నెట్వర్క్కు కొత్త పైపులైన్ల పనులు ఇవ్వడం వెనుక ఉన్న ఉద్దేశాలను బిఆర్ఎస్ మరియు ఇతర విమర్శకులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఎన్నికల ప్రచార సమయంలో కాళేశ్వరంపై విమర్శలు చేసినప్పటికీ, ఇప్పుడు మళ్లీ ఆ మౌలిక సదుపాయాల వైపు మళ్లుతోందని, ఈ పైపులైన్లు ఆ నిందకు బలిపశువులుగా మారాయని ప్రతిపక్షాలు విమర్శిస్తున్నాయి. మరోవైపు, నగర నీటి భద్రత మరియు మూసీ అభివృద్ధి పనులు రాజకీయ విమర్శల కంటే చాలా ముఖ్యమైనవని, అందుకే ఈ ప్రాజెక్టును కొనసాగిస్తున్నామని ప్రభుత్వం పరోక్షంగా సమాధానం ఇస్తోంది.
హైదరాబాద్కు తాగునీటి అవసరం మరియు మూసీ నది పునరుద్ధరణ అనేవి కేవలం ఊహాజనిత నినాదాలు కావు; అవి ఒకే దిగుమతి చేసుకున్న నీటి వనరుపై పోటీపడుతున్న రెండు ప్రధాన అవసరాలు. ఒక్కొక్కటి 10 టీఎంసీల సామర్థ్యం గల ఈ పైపులైన్లు నిర్మించి, ప్రణాళిక ప్రకారం నీటిని సరఫరా చేస్తే, గోదావరి జలాలను కాళేశ్వరం ద్వారా నగరంలోని మున్సిపల్ ట్రీట్మెంట్ ప్లాంట్లకు మరియు నది పునరుద్ధరణ పనులకు మళ్లించే విధానం పూర్తిగా మారిపోతుంది. 2026 సెప్టెంబర్ 1న వెలువడిన ఈ ప్రభుత్వ రికార్డులో ప్రాజెక్టుకు ఆమోదం, ₹7,360 కోట్ల వ్యయ అంచనా, రెండు పైపులైన్ల సామర్థ్యం, SPV ద్వారా రుణాల సమీకరణ ఆలోచన, మరియు మూసీ, తాగునీటి అవసరాల ప్రాధాన్యత స్పష్టంగా ఉన్నాయి. అయితే, ఈ నివేదికల్లో ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన పూర్తి సాంకేతిక అమరిక మ్యాప్ లేదా తుది ఆర్థిక ముగింపు తేదీల గురించి ఎలాంటి వివరాలు లేవు.
నగర మున్సిపల్ డిమాండ్ మరియు మూసీ పునరుద్ధరణకు నమ్మకమైన భారీ నీటి సరఫరా అవసరం. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు ఇప్పటికే గోదావరి జలాలను నగర ప్రాంతానికి తరలించడానికి నిర్మించిన లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ వ్యవస్థ. భూమి సేకరణ, కాంట్రాక్టులు మరియు రుణాల పంపిణీ ప్రక్రియలు సకాలంలో పూర్తయితే, ఒక్కొక్కటి 10 టీఎంసీల సామర్థ్యం గల ఈ జంట పైపులైన్లు నగరానికి ఒక ప్రధాన నీటి సరఫరా సాధనంగా మారతాయి. ₹7,360 కోట్ల రుణాన్ని సమీకరించడానికి SPVని ఏర్పాటు చేయడం వల్ల ప్రభుత్వ ఆర్థిక భారం కొంతవరకు తగ్గుతుంది, కానీ భవిష్యత్తు బడ్జెట్లు చెల్లించాల్సిన కొత్త అప్పుల భారం మాత్రం పెరుగుతుంది.
ప్రతిపక్షాలు లేవనెత్తుతున్న MEIL వాదన పూర్తిగా రాజకీయమైనది, సాంకేతికమైనది కాదు. గతంలో కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు అమలు తీరును తీవ్రంగా విమర్శించిన ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు కొత్త పైపులైన్ల పనులను కూడా అదే కాంట్రాక్టర్ నెట్వర్క్కు ఎందుకు అప్పగిస్తోందని వారు ప్రశ్నిస్తున్నారు. అయితే, పరిపూర్ణమైన కాంట్రాక్ట్ రాజకీయాల కోసం నగర ప్రజల తాగునీరు ఆగిపోదని, అందుకే ఈ ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకువెళ్లాలని ప్రభుత్వ వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన పూర్తి వివరణాత్మక పత్రాలు వెలువడే వరకు, ఈ ప్రాజెక్టు వ్యయ అంచనా, జంట పైపులైన్ల సామర్థ్యం, SPV ఏర్పాటు ఆలోచన, మరియు కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుతో కొనసాగింపుపై జరుగుతున్న రాజకీయ పోరాటం మాత్రమే ప్రజల ముందు ఉన్న వాస్తవాలుగా మిగిలిపోయాయి.
వ్యాఖ్యలు