తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు 152 మీటర్లకు మహారాష్ట్ర అంగీకారం తెలపలేదు. తెలంగాణ తన వాదనను బలంగా వినిపించింది.

ప్రణహిత నదిపై తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచే విషయంలో మహారాష్ట్ర నుండి ఎలాంటి హామీ లభించకుండానే తెలంగాణ అధికారులు న్యూఢిల్లీ నుండి తిరిగి వచ్చారు. సెంట్రల్ వాటర్ కమిషన్ (CWC) చైర్మన్ అనుపమ్ ప్రసాద్ ఆధ్వర్యంలో తాజాగా జరిగిన చర్చల అనంతరం ఈ విషయం వెల్లడైంది.

2016లో బ్యారేజీ ఎత్తును 148 మీటర్లకు ఖరారు చేస్తూ కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాన్ని పునఃపరిశీలించి, 152 మీటర్లకు పెంచాలని తెలంగాణ అధికారులు మహారాష్ట్రను కోరారు. ఒకవేళ 152 మీటర్లకు అంగీకరించకపోతే కనీసం 150 మీటర్లకు అయినా అంగీకరించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వాదించింది. ప్రణహిత-చెవెల్ల కమాండ్ ఏరియాకు, అలాగే గ్రావిటీ ద్వారా సుందిల్లా బ్యారేజీకి నీరు మళ్లించడానికి 148 మీటర్ల ఎత్తు సరిపోదని వారు స్పష్టం చేశారు. అయితే, 2016లో ఇప్పటికే కుదుర్చుకున్న 148 మీటర్ల ఎత్తునే కొనసాగించడానికి తమకు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేదని మహారాష్ట్ర అధికారులు తెలిపారు. తెలంగాణ నుండి వివరణాత్మక నివేదికలు, అధ్యయనాలను కోరిన వారు, వాటిని పరిశీలించి తమ ప్రభుత్వంతో చర్చించిన తర్వాతే స్పందిస్తామని చెప్పారు.

వివిధ ఎత్తులలో నీటి లభ్యత, సాగునీటి ప్రయోజనాలు మరియు ముంపు ప్రాంతాలపై తెలంగాణ అధికారులు అధ్యయనాలను సమర్పించారు. ప్రీ-ఫీజిబిలిటీ నివేదికను, అలాగే సెంట్రల్ వాటర్ అండ్ పవర్ రీసెర్చ్ స్టేషన్ చేసిన పనిని వారు ఉదహరించారు. మహారాష్ట్రలో ముంపునకు గురయ్యే భూమికి తగిన పరిహారం చెల్లిస్తామని కూడా తెలంగాణ అధికారులు ప్రతిపాదించారు. ఈ అధ్యయనాల ప్రకారం, 148 మీటర్ల వద్ద మహారాష్ట్రలో 1,150 ఎకరాలకు పైగా, 152 మీటర్ల వద్ద సుమారు 2,500 ఎకరాల వరకు ముంపునకు గురయ్యే అవకాశం ఉందని తేలింది. ఎత్తు పెంచినప్పుడు ముంపు ప్రాంతం రెట్టింపు కంటే ఎక్కువగా ఉండటమే, మహారాష్ట్ర అధికారులు ముందస్తు కాగితాల పనులను (పేపర్‌వర్క్) ఎందుకు కోరుతున్నారో స్పష్టం చేస్తోంది.

కేంద్ర జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ఆదేశించిన సంప్రదింపుల ప్రక్రియకు ఈ సమావేశం నాంది పలికింది. రాబోయే వారాల్లో అధికారుల స్థాయి మరో సమావేశం జరగనుందని, ఆ తర్వాత మంత్రుల స్థాయి చర్చలు జరగొచ్చని భావిస్తున్నారు. తుమ్మిడిహట్టి ఎత్తు అనేది తెలంగాణకు కేవలం అలంకారప్రాయమైన విషయం కాదు; చెవెల్లకు ఎంత ప్రణహిత నీటిని నిల్వ చేయవచ్చో, దాన్ని గ్రావిటీ ద్వారా ఎంతవరకు తరలించవచ్చో ఈ ఎత్తునే నిర్ణయిస్తుంది. మరోవైపు, మహారాష్ట్రకు ప్రతి అదనపు మీటర్ అంటే అదనపు ముంపు ప్రాంతం, అలాగే ప్రభావిత తాలూకాలలో రాజకీయ ప్రమాదం. సెప్టెంబర్ 1 నాటి సమావేశం ఎలాంటి హామీ లేని ముగింపును ఇచ్చింది. తెలంగాణ 152 మీటర్లు (కనీసం 150 మీటర్లు) కావాలని కోరగా, మహారాష్ట్ర పాత 148 మీటర్ల ఒప్పందాన్ని కొనసాగించాలని పట్టుబట్టింది. CWC చైర్మన్, పరిహార ప్రతిపాదనలు, ఈ రెండు ఎత్తులకు సంబంధించిన ఎకరాల లెక్కలు ఈ చర్చల్లో ప్రధాన అంశాలుగా నిలిచాయి.

అంతర్రాష్ట్ర బ్యారేజీలు కాగితాల మీద, క్యాబినెట్ నోట్స్ మధ్యే ఆగిపోతుంటాయి. 148 నుండి 152 మీటర్లకు అదనంగా నాలుగు మీటర్లు పెంచడం వల్ల ప్రణహిత-చెవెల్ల ప్రాజెక్టుకు అవసరమైన నీరు అందుతుందా లేదా అనేదే తెలంగాణ ఇంజనీర్ల వాదన. ముంపు ప్రాంతంలోని రైతుల ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకు, ప్రతి ఎకరా లెక్క తేల్చకుండానే తాము ముందుకు వెళ్లలేమని మహారాష్ట్ర అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. అధిక ఎత్తులో ముంపునకు గురయ్యే ఎకరాల రెట్టింపుకు పరిహారం చెల్లించడానికి తెలంగాణ ప్రతిపాదించడం ద్వారా ఆ భయాన్ని డబ్బుగా మార్చాలని చూస్తుంటే, ముందుగా అధ్యయనాలు చేయాలని కోరడం ద్వారా మహారాష్ట్ర ఈ ప్రక్రియను నెమ్మదింపజేయాలని చూస్తోంది.

CWC చైర్మన్ ఉండటం వల్ల కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ చర్చల్లో పాలుపంచుకుంటోంది కానీ, ఇంకా ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు. రాబోయే అధికారుల సమావేశం, ఆ తర్వాత జరిగే మంత్రివర్గ చర్చలు.. 150 మీటర్లు ఒక వాస్తవిక రాజీగా మారుతుందా లేదా 148 మీటర్ల ఎత్తు గరిష్ట పరిమితిగా మిగిలిపోతుందా అనేది తేల్చనున్నాయి. ప్రస్తుతానికి, సెప్టెంబర్ 1 నాటి సమావేశం ఎలాంటి హామీ లేని ముగింపుతో ముగిసింది: తెలంగాణ ఎక్కువ ఎత్తును కోరింది, మహారాష్ట్ర పాత ఒప్పందాన్ని కొనసాగించాలని పట్టుబట్టింది, ఇక ఈ ఫైళ్లు పరిశీలన కోసం మళ్లీ వెనక్కి వెళ్లాయి.