సాగునీటి ప్రాజెక్టుల సమీక్షలో మూడేళ్ల బోర్డుపై 40,000 ఎకరాలు, ₹6,150 కోట్లు. అయినా జిల్లా ఖాతాల్లో ₹1,000 కోట్లకు పైగా నిధులు ఇంకా నిలిచిపోయి ఉన్నాయి.

సాగునీరు, పౌరసరఫరాల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి మంగళవారం, 25 ఆగస్టు 2026న సాగునీటి ప్రాజెక్టుల సమీక్ష నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మూడేళ్ల పాటు సాగే భూసేకరణ బోర్డును ప్రతిపాదించారు. దీని కింద దాదాపు 40,000 ఎకరాలను ₹6,150 కోట్లతో సేకరించాలని అంచనా వేశారు. అయితే, ఈ నిధుల్లో ₹1,000 కోట్లకు పైగా వివిధ దశల్లో భూసేకరణ కార్యాలయాలు, జిల్లా ఖాతాల్లో నిలిచిపోయాయి. ఈ నిధులు బాధితులకు చేరాలని, ఇలా ఖాతాల్లో నిలిచిపోవడం సరికాదని మంత్రి స్పష్టం చేశారు. నిధులు నిలిచిపోవడంపై మంగళవారం ఆయన అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. నిధులు అందిన బాధితుల జాబితా ఉంటే తప్ప, కేవలం నిధులు నిలిచిపోవడంపై ఫిర్యాదు చేయడం సరికాదని ఆయన అన్నారు.

ఈ మూడు అంకెలు — దాదాపు 40,000 ఎకరాలు, మూడేళ్లకు ₹6,150 కోట్లు, పంపిణీకి ఎదురుచూస్తున్న ₹1,000 కోట్లకు పైగా — మంగళవారం జరిగిన ఈ సమీక్షలో ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చాయి. ఇది మంగళవారం నాటి మంత్రివర్గ సమీక్షలోని అంకెలు. ముఖ్యమంత్రి సోమవారం ఇచ్చిన సూచనల మేరకు ఎమ్మెల్యేలతో జరిగిన అసెంబ్లీ సమావేశాల కార్డ్ ఇది కాదు. గత 21–22 ఆగస్టుల్లో జరిగిన వివిధ కోట్ల విభజనలతో కూడిన వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లు మంగళవారం నాటి అంకెలకు భిన్నంగా ఉన్నాయి. గతంలో విడుదల చేసిన ఆ వివరాలను మంగళవారం నాటి ₹6,150 కోట్ల లెక్కల్లో ఈ డెస్క్ కలపదు.

సోమవారం ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి చేసిన సమీక్షలో, నిధుల కొరత వల్ల ఏ సాగునీటి ప్రాజెక్టు పనీ ఆగిపోకూడదని పేర్కొన్నారు. భూసేకరణ, పునరావాసం, అటవీ సంబంధిత అవసరాల కోసం ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో సుమారు ₹6,000 కోట్లు అందుబాటులో ఉంచేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని అదే సమీక్షలో తెలిపారు. దీనికి ముందు మొదటి విడతగా సుమారు ₹1,056 కోట్లు, మరో ₹1,500 కోట్లు విడుదల చేశారు. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఈ ప్యాకేజీ సుమారు ₹6,000 కోట్లు కాగా, ₹6,150 కోట్లు మాత్రం మూడేళ్ల అంచనా. ఈ ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సర ప్యాకేజీని, మూడేళ్ల బోర్డును కలిపి ఈ డెస్క్ చూపదు. ₹1,056 కోట్లు, ₹1,500 కోట్లు గతంలో విడుదల చేసిన లెక్కలే కాబట్టి, అవి మంగళవారం నాటి కొత్త లెక్కలు కావు.

ప్రాజెక్టుల పూర్తి గడువులపై కూడా భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి. పెండింగ్‌లో ఉన్న పనులను రెండు నెలల్లోగా పూర్తి చేయాలని ఒక వర్గం చెబుతుండగా, భూసేకరణ, పునరావాస ప్రక్రియలను ఒకటిన్నర నెలల్లోగా పూర్తి చేయాలని మరో వర్గం చెబుతోంది. ఈ రెండు గడువులను యథాతథంగా ఉంచుతున్నాం. ఈ డెస్క్ మాత్రం ఒకే గడువును కల్పించి కల్పిత వార్తలు రాయదు.

ఎన్నో ఏళ్లుగా పెండింగ్‌లో ఉన్న దేవాదుల ఎత్తిపోతల పథకంపై మాత్రం ఒక వర్గం ఒకే గడువును విధించింది. హనుమకొండ, వరంగల్, జనగామ, యాదాద్రి భువనగిరి, సూర్యాపేట, సిద్దిపేట, మేడ్చల్-మల్కాజ్‌గిరి, ములుగు, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాల్లోని దాదాపు ఆరు లక్షల ఎకరాలకు గోదావరి నీటిని ఎత్తిపోసేలా ఈ పథకాన్ని రూపొందించారు. దీని ద్వారా సుమారు 38 వేల మిలియన్ క్యూబిక్ అడుగుల (టీఎంసీ) నీటిని ఎత్తిపోయనున్నారు. అధికారులను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, బస్వాపూర్ రిజర్వాయర్‌లో సుమారు 5 వేల టీఎంసీల నీటిని నిల్వ చేయడానికి అవసరమైన అదనపు పనులను పరిశీలించాలని ఆదేశించారు. అలాగే, గౌరావెల్లి ప్రాజెక్టుపై వారం రోజుల్లో ఒక సమీక్ష, 10 రోజుల్లోగా మరో సమగ్ర సమీక్ష నిర్వహించాలని సూచించారు. 38 వేల టీఎంసీల నీటి మళ్లింపు, ఆరు లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టు, బస్వాపూర్‌లో 5 వేల టీఎంసీల నిల్వ, ఈ రెండు సమీక్షల గడువులు కేవలం ఈ వర్గం లెక్కల్లో మాత్రమే ఉన్నాయి. వీటిని మంగళవారం నాటి మరో వర్గం లెక్కలకు ఈ డెస్క్ కలపదు.

హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఈ సాగునీటి సమీక్ష, వీడియో కాన్ఫరెన్స్ భౌగోళికంగా కీలకం. దేవాదుల పథకం వల్ల లబ్ధి పొందే జిల్లాలు ఆయా భౌగోళిక లెక్కల్లో ఉన్నాయి. ఫామ్ బి (Form B), పౌర ఎన్నికల తేదీల గురించి ఎలాంటి నోటిఫికేషన్ లేదు. సెప్టెంబర్ 7వ తేదీన ఇప్పటికే ప్రకటించినట్లుగా అసెంబ్లీ సమావేశాలు జరగనున్నాయి. ఇది సాగునీటి గెజిట్ కాదు.

బాధితులకు నిధులు పంపిణీ అయ్యే వరకు, ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం చూస్తే మంగళవారం నాటి మూడు సంవత్సరాల ప్రణాళికలో దాదాపు 40,000 ఎకరాలకు ₹6,150 కోట్లు, ₹1,000 కోట్లకు పైగా జిల్లా ఖాతాల్లో నిలిచిపోవడం, నిధులు బాధితులకు చేరాలన్న మంత్రి మాటలు ఉన్నాయి. అలాగే, నిధుల కొరత ప్రాజెక్టులను ఆపేయకూడదన్న ముఖ్యమంత్రి సోమవారం నాటి నోట్, గతంలో విడుదల చేసిన ₹1,056 కోట్లు, ₹1,500 కోట్ల తర్వాత ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన సుమారు ₹6,000 కోట్ల ప్యాకేజీ, రెండు నెలల నుండి ఒకటిన్నర నెలల వరకు ఉన్న రెండు పూర్తి గడువులు, 5 వేల టీఎంసీల బస్వాపూర్ ప్రతిపాదనతో ఆరు లక్షల ఎకరాలకు 38 వేల టీఎంసీల దేవాదుల ఫాస్ట్ ట్రాక్ లక్ష్యాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ కార్డ్‌లోని ప్రతి కోటి రూపాయల లెక్క ఒక సమీక్ష అంకె మాత్రమే, మంగళవారం నాటి ట్రెజరీ చెక్కు కాదు.