ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు స్పిన్నింగ్ మిల్లుల ప్రోత్సాహకాల బకాయిలను సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి చెల్లించాలని రాష్ట్రానికి స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు రాష్ట్రానికి ఒక స్పష్టమైన గడువును విధించింది. స్పిన్నింగ్ మిల్లుల యజమానులకు చెల్లించాల్సిన ప్రోత్సాహకాల బకాయిలను సెప్టెంబర్ 2026 చివరి నాటికి క్లియర్ చేయాలని ఆదేశించింది. ఈ మేరకు రాష్ట్రం వేసిన అప్పీళ్లను అక్టోబర్ నెలకు వాయిదా వేసింది.

చీఫ్ జస్టిస్ లీసా గిల్, జస్టిస్ చల్లా గుణరంజన్ లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. వడ్డీతో సహా చెల్లించాలని గతంలో ఇచ్చిన తీర్పుపై రాష్ట్రం వేసిన అప్పీళ్లను కోర్టు విచారిస్తోంది. ఈ విచారణలోనే కోర్టు ఈ గడువును విధించింది.

ఈ వివాదానికి ప్రధాన కారణం ఇండస్ట్రియల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్రమోషన్ పాలసీ. ఈ పాలసీ కింద స్పిన్నింగ్ మిల్లుల ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహకాలు ఇస్తామని హామీ ఇచ్చింది. ఆ హామీల ఆధారంగా పలువురు పారిశ్రామికవేత్తలు భారీగా బ్యాంకు రుణాలు తీసుకుని, పరిశ్రమలను నిర్మించి ఉపాధి కల్పించారు. కానీ, తమకు రావలసిన ప్రోత్సాహకాలను పొందడంలో వారు తీవ్ర జాప్యాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు.

తమకు రావాల్సిన బకాయిల చెల్లింపులో తీవ్ర జాప్యం జరగడం వల్ల ఆర్థిక ఇబ్బందులు తీవ్రమయ్యాయని పారిశ్రామికవేత్తలు కోర్టుకు తెలిపారు. వర్కింగ్ క్యాపిటల్, రుణాల చెల్లింపులకే ఎక్కువ నిధులు వెచ్చించాల్సి వస్తున్నందున, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరిగేందుకు తమ వద్ద సమయం, వనరులు లేవని వారు వాదించారు.

ఈ కేసు విచారణలో రాష్ట్రం తరఫున అడ్వకేట్ జనరల్ దమ్మాళపాటి శ్రీనివాస్ వాదనలు వినిపించారు. బకాయిల గురించి ఆయన పారదర్శకంగానే చెప్పారు. అయితే, ప్రభుత్వ ఆర్థిక పరిస్థితుల దృష్ట్యా చెల్లింపుల్లో జాప్యం జరుగుతోందని ఆయన కోర్టుకు వివరించారు. ప్రోత్సాహకాలను ప్రకటించి, వాటి ఆధారంగా పరిశ్రమలు పెట్టిన తర్వాత, ప్రభుత్వం తన ఆర్థిక స్థితిని సాకుగా చూపి చట్టపరమైన బాధ్యత నుండి తప్పించుకోలేదని కోర్టు భావించింది.

ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహకాలు ప్రకటించి పెట్టుబడిని ఆకర్షించి, తీరా బిల్లు చెల్లించే సమయానికి పేదరికాన్ని సాకుగా చూపిస్తుందా అని కోర్టు సూటిగా ప్రశ్నించింది. పనులు చేయించుకుని, ఖజానా ఖాళీగా ఉందని చెప్పి చెల్లింపులను నిరాకరించవచ్చా అని న్యాయమూర్తులు ప్రశ్నించారు.

ఈ వాదన కేవలం స్పిన్నింగ్ మిల్లులకే పరిమితం కాదు. దేశవ్యాప్తంగా పారిశ్రామిక నియామకానికి ప్రోత్సాహక ప్యాకేజీలు కీలకం. బకాయిలు పేరుకుపోతున్న కొద్దీ బ్యాంకులు రుణాలు ఇవ్వడానికి వెనుకాడతాయి. కొత్తగా పరిశ్రమలు పెట్టేవారు భయపడతారు. ప్రభుత్వ మద్దతు ఉంటుందని కార్మికులను నియమించుకున్న ప్రస్తుత పరిశ్రమలు, అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోతాయి.

అందువల్ల, హైకోర్టు విధించిన ఈ సెప్టెంబర్ 2026 గడువు కేవలం కేసు నిర్వహణకు మాత్రమే కాదు. చట్టబద్ధంగా చెల్లించాల్సిన బకాయిలను చెల్లించకుండా ఉండటానికి 'ఆర్థిక ఇబ్బందులు' అనే సాకును ఇకపై కోర్టులు అంగీకరించవని ఇది ఒక స్పష్టమైన సంకేతం.

ఈ వివాదానికి సుదీర్ఘ చరిత్రే ఉంది. గత డిసెంబర్ 2024లో, బకాయిలను వడ్డీతో సహా నాలుగు నెలల్లోగా చెల్లించాలని హైకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. ఆ ఆదేశాన్ని సవాలు చేస్తూ రాష్ట్రం అప్పీళ్లు వేసింది. దీంతో ఈ వివాదం 2026 వరకు కొనసాగింది. సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి బకాయిలు చెల్లించాలని ఆదేశిస్తూ, అప్పీళ్ల విచారణను అక్టోబర్ నెలకు వాయిదా వేయడం ద్వారా కోర్టు గడువును కుదించింది. అప్పీళ్లు తిరిగి వచ్చినప్పుడు కోర్టు ఈ ఆదేశాల అమలును సమీక్షిస్తుంది.

ఈ ఆదేశాలతో మిల్లుల యజమానులకు తమ ఖాతాల్లోకి రావాల్సిన నగదు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం వైపు చూస్తే, కొత్తగా కోర్టు ధిక్కార చర్యలు లేదా ప్రతికూల తీర్పులు రాకుండా, బకాయిలను ఎంత త్వరగా గుర్తించి, ధృవీకరించి చెల్లించగలదో చూడాల్సి ఉంది. ఈ పాలసీపై నమ్మకంతో రుణాలు తీసుకుని కార్మికులను నియమించుకున్న మిల్లుల కార్మికులకు, ఈ తీర్పు ప్రోత్సాహక రాజకీయాలు కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, తమకు దక్కాల్సిన హక్కుగా మారుతుందా అనేది తేలుస్తుంది.

ఈ బకాయిల కింద మొత్తం ఎంత మొత్తం చెల్లించాల్సి ఉందో ఇంకా అధికారికంగా వెల్లడి కాలేదు. అయితే, చట్టబద్ధంగా చెల్లించాల్సిన ప్రోత్సాహకాలను వాయిదా వేయడానికి 'ఆర్థిక ఇబ్బందులను' సాకుగా చూపే ప్రసక్తే లేదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అలాగే, సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి బకాయిల క్లియరెన్స్ గడువు, అక్టోబర్ నెలలో అప్పీళ్ల విచారణ అనేవి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ పారిశ్రామిక బకాయిల పోరాటంలో తదుపరి దశను నిర్దేశిస్తాయి.