ముందు NRC, తర్వాత సెన్సస్. పాఠశాలలు ఇప్పటికే మూసివేసారు.

పౌరులను ముందుగా లెక్కించండి, ఆ తర్వాతే ఇంటిని లెక్కించండి. పాఠశాలలు ఇప్పటికే మూసివేయబడ్డాయి.

గురువారం నాడు CM Yumnam Khemchand Singh తన సెక్రటేరియట్ వద్ద విద్యార్థుల బృందాన్ని కలిశారు. 2 సెప్టెంబర్ నుండి ప్రారంభం కాబోయే అసెంబ్లీ సమావేశంలో నేషనల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ సిటిజన్స్ (NRC) అంశాన్ని చేపడతామని ఆయన తెలిపారు. పది సంస్థల నుండి వచ్చిన విద్యార్థులు — DM కాలేజ్ ఆఫ్ సైన్స్, మణిపూర్ కాలేజ్, CC హయ్యర్ సెకండరీ, జాన్స్టోన్, నంబోల్, TG, ఇబోటన్సానా గర్ల్స్, రామ్ లాల్ పాల్, మోడల్ మరియు ఆనంద్ సింగ్ — 2027 సెన్సస్‌కు ముందు NRC నిర్వహించాలని కేంద్రాన్ని కోరారు. వారు పాఠశాలలను తిరిగి తెరవాలని కూడా కోరారు. విద్యా కమిషనర్ నింగ్థౌజమ్ జెఫ్రీ మరియు స్కూల్స్ డైరెక్టర్ Ng. భోగేంద్ర మెహేతి అక్కడ ఉన్నారు.

సింగ్ మాట్లాడుతూ, మణిపూర్‌లో NRCకి ప్రభుత్వం మద్దతు ఇస్తుందని చెప్పారు. ఈ ప్రక్రియలో ఎటువంటి తప్పులు ఉండకూడదని ఆయన పేర్కొన్నారు. కేవలం నినాదంగా మిగిలిపోయే NRC కోర్టులో నిలబడదు. తప్పులు లేని NRC అనేది ఏళ్ల తరబడి సాగే ప్రక్రియ, అస్సాం మనకు నేర్పిన పాఠం ఇదే. విద్యార్థులు ఈ ప్రక్రియను సెన్సస్ కంటే ముందే పూర్తి చేయాలని కోరుకుంటున్నారు. సెన్సస్ క్యాలెండర్ ఈ ప్రక్రియ కోసం ఆగదు. సెన్సస్ 2027 కోసం స్వయం-గణన 17 నుండి 31 ఆగస్టు వరకు, ఇంటి జాబితా 1 నుండి 30 సెప్టెంబర్ వరకు నిర్ణయించబడింది. 2 సెప్టెంబర్ నాడు NRC గురించి చర్చించే సభ, మొదటి దశ ఇప్పటికే ప్రారంభమైందని చెబుతోంది.

వీధుల్లో నిరసనలు మొదలవ్వడంతో పాఠశాలలు మూసివేయబడ్డాయి. బుధవారం నాడు విద్యా శాఖ శాంతిభద్రతల పరిస్థితిని ఉటంకిస్తూ, 20 నుండి 22 ఆగస్టు వరకు ప్రతి పాఠశాలను మూసివేయాలని ఆదేశించింది. జస్ట్ అండ్ ఫెయిర్ డెలిమిటేషన్ క్యాంపెయిన్ 48 గంటల పాటు లోయలో సమ్మె చేసింది. వారు గురువారం నుండి ప్రభుత్వ కార్యాలయాల బహిష్కరణకు పిలుపునిచ్చారు. ఖురై లామ్లాంగ్‌లో CM మరియు హోం మంత్రి గోవిందస్ కొంథౌజామ్ విగ్రహాలను దహనం చేశారు. నిరసనకారులు ఎవరినీ లెక్కించవద్దని, అంతర్గతంగా నిరాశ్రయులైన కుటుంబాలు ఇంటికి వెళ్లే వరకు వేచి ఉండాలని డిమాండ్ చేశారు. థౌబల్‌లో సెన్సస్ శిక్షణ రద్దు చేయబడింది. యునైటెడ్ నాగా కౌన్సిల్ కూడా NRC లేకుండా సెన్సస్ లేదా డెలిమిటేషన్ ఉండకూడదని స్పష్టం చేసింది. కుకీ సంస్థలు సెన్సస్‌ను ఈ షరతుతో ముడిపెట్టడాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.

ఇది కేవలం జనాభా లెక్కల చర్చ మాత్రమే కాదు. మణిపూర్ అసెంబ్లీ 2022లో, మళ్ళీ 2024 మార్చిలో సెన్సస్‌కు ముందే NRC జరగాలని తీర్మానం చేసింది. అక్రమ వలసల వల్ల జనాభా సమతుల్యత దెబ్బతింటుందని వారు భయపడుతున్నారు. ఒక రాష్ట్ర ప్రతినిధి ఇప్పటికే శాసనసభ్యులు ఢిల్లీకి వెళ్లి ఈ డిమాండ్‌ను నెరవేర్చాలని కోరారని చెప్పారు. గురువారం నాడు పదిమంది కమ్యూనిటీ నాయకులు కేంద్ర మంత్రులను మరియు ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరోను కలవడానికి రాజధానికి వెళ్లారు. CM కూడా అదే వారంలో బంద్ విరమించాలని కోరారు, ఎందుకంటే రోజువారీ కూలీలు మరియు విద్యార్థులు దీనివల్ల నష్టపోతున్నారని చెప్పారు — ఆపై తానే స్వయంగా పాఠశాలలను మూసివేశారు.

నిరాశ్రయులైన కుటుంబాలు ఇప్పటికీ సహాయక శిబిరాల్లో ఉన్నప్పుడు సెన్సస్ నిర్వహిస్తే, అది గ్రామాలను కాకుండా శిబిరాలను మాత్రమే లెక్కిస్తుంది. NRC ప్రక్రియలో 1951 లేదా 1961 నాటి స్పష్టమైన ఆధారాలు లేకపోతే, అది అస్సాం లాంటి గాయాలను మళ్ళీ కలిగిస్తుంది. నిజమైన పౌరులు విదేశీయుల జాబితాలో, నిజమైన విదేశీయులు ఓటర్ల జాబితాలో చేరే ప్రమాదం ఉంది. మణిపూర్ ఇప్పటికే వర్గాల మధ్య విడిపోయిన రాష్ట్రం కాబట్టి, జనాభా లెక్కలు ఒక రాజకీయ ఆయుధమని విద్యార్థులు చెప్పింది సరైనదే. మూసివేసిన పాఠశాల అనేది ఒక విధానం కాదు, అది నిరసనల వల్ల తరగతి గదికి రక్షణ కల్పించలేకపోవడమే అని కూడా వారు చెప్పింది నిజమే.

సింగ్ సభకు ఒక తేదీని ఇచ్చారు. కానీ విద్యార్థులకు శుక్రవారం పాఠశాలను ఇవ్వలేదు. 2 సెప్టెంబర్ నాటి చర్చలో కేంద్రం నిజంగా అమలు చేయగల ఉత్తర్వు వచ్చే వరకు — అంటే వాయిదా వేయడం లేదా రక్షణలతో ముందుకు వెళ్లడం లేదా సెప్టెంబర్ కంటే ముందే NRC చేయలేమని అంగీకరించడం వరకు — మణిపూర్ మూసివేసిన తలుపుల వెనుక నినాదాలను లెక్కిస్తోంది. సెన్సస్‌కు ముందే NRC చేయాలని కోరుకునే CM, పిల్లలను కూడా తిరిగి తరగతి గదిలోకి చేర్చాలి. విద్యార్థులు రెండింటినీ కోరారు. ఆయన ఒకదానికి మాత్రమే సమాధానం ఇచ్చారు.