తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తులు 'కార్మికుడు' అంటే ఎవరు అని తేల్చారు. పాత పరీక్షను భవిష్యత్తు కోసం ఉంచారు.
ఒక నర్సు, ఒక ఉపాధ్యాయుడు లేదా ఒక సంక్షేమ అధికారి కార్మికులా కాదా అని నిర్ణయించే ఒక పదం గురించి తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తులు ఒక ఉదయం సమయం గడిపారు.
గురువారం సుప్రీం కోర్టు, 5:4 మెజారిటీతో, 1947 నాటి పారిశ్రామిక వివాదాల చట్టం సెక్షన్ 2(j) కింద 'పరిశ్రమ' అంటే ఏమిటో నిర్ణయించడానికి 1978 నాటి 'ట్రిపుల్ టెస్ట్'ను మార్చింది. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్య కాంత్ నేతృత్వంలోని బెంచ్లో జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, పి.ఎస్. నరసింహ, దిపంకర్ దత్తా, ఉజ్జల్ భూయాన్, సతీష్ చంద్ర శర్మ, జ్యామల్య బాగ్చి, అలోక్ అరధే మరియు విపుల్ ఎం. పంజోలి ఉన్నారు. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం వర్సెస్ జై బీర్ సింగ్ అనే రిఫరెన్స్ 2005లో ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల బెంచ్ బెంగళూరు వాటర్ సప్లై అండ్ సీవరేజ్ బోర్డ్ వర్సెస్ ఎ. రాజప్ప పరిధిని సందేహించిన తర్వాత ఇరవై ఏళ్లకు పైగా వేచి ఉంది.
జస్టిస్ వి.ఆర్. కృష్ణ అయ్యర్ 1978 నాటి పరీక్ష సరళంగా మరియు విస్తృతంగా ఉండేది. ఒక పని క్రమబద్ధంగా ఉంటే, యజమాని మరియు ఉద్యోగి కలిసి ఒక వ్యవస్థీకృత పద్ధతిలో పనిచేసి, మానవ అవసరాలను తీర్చడానికి వస్తువులను లేదా సేవలను ఉత్పత్తి చేసినా లేదా పంపిణీ చేసినా అది 'పరిశ్రమ' అవుతుంది. లాభం అనేది పెద్దగా సంబంధం లేనిది. పెట్టుబడి కూడా పెద్దగా సంబంధం లేనిది. ఆసుపత్రులు, పాఠశాలలు, క్లబ్లు మరియు ప్రభుత్వ సంక్షేమ విభాగాలు కార్మిక చట్టంలోకి వచ్చాయి. ఒక నర్సు పారిశ్రామిక వివాదాన్ని లేవనెత్తవచ్చు. ఒక ఉపాధ్యాయుడు తన తొలగింపు గురించి లేబర్ కోర్టును అడగవచ్చు. ఒక సంక్షేమ అధికారి సార్వభౌమ రహస్యం కాదు. ఈ విస్తృతి వల్లే యజమానులు ఈ పరీక్షను ప్రతి వ్యవస్థీకృత మానవ ప్రయత్నాన్ని పట్టుకునే వలగా దశాబ్దాలుగా పిలుస్తున్నారు.
మెజారిటీ ఆ వలని పారేయలేదు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి ముఖ్యమైన ఫ్రేమ్వర్క్ కాల పరీక్షకు నిలబడిందని చెప్పారు, కానీ సెక్షన్ 2(j)కి అనుగుణంగా ఉండటానికి దానిలోని కొన్ని అంశాలను వేరేలా చెప్పవచ్చని చెప్పారు. ఐదుగురు న్యాయమూర్తులు సవరించిన ట్రిపుల్ టెస్ట్ ప్రతిపాదించారు. నలుగురు — జస్టిస్ నాగరత్న, జస్టిస్ దత్తా, జస్టిస్ భూయాన్, జస్టిస్ బాగ్చీ — మెరిట్స్పై విభేదించారు. జస్టిస్ నాగరత్న తన అభిప్రాయంలో, ప్రభుత్వ సామాజిక సంక్షేమ విభాగాల పనులు కూడా పరిశ్రమ కిందకే వస్తాయని, 2005 నాటి తీర్పును ప్రస్తావించాల్సిన అవసరం లేదని పేర్కొన్నారు. జస్టిస్ దత్తా, జస్టిస్ భూయాన్ కలిసి, కోర్టు 50 ఏళ్ల నాటి స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీయకూడదని, ప్రజా ప్రయోజనార్థం లేని పక్షంలో ఇటువంటి మార్పులు అవసరం లేదని అభిప్రాయపడ్డారు. జస్టిస్ బగ్చీ, పాత పరీక్షే సరిపోతుందని, అది కేవలం గృహ సంబంధిత, స్వల్పకాలిక పనులను మాత్రమే మినహాయించిందని స్పష్టం చేశారు. ఈ సవరించిన పరీక్ష భవిష్యత్తులో వర్తించేలా (prospective) ఉంటుందని, ప్రస్తుతం 1947 కార్మిక చట్టానికి సంబంధించిన కేసులు పాత పరీక్ష ప్రకారమే కొనసాగుతాయని బెంచ్ పేర్కొంది. అలాగే, 21 నవంబర్ 2025 నుండి అమలులో ఉన్న ఇండస్ట్రియల్ రిలేషన్స్ కోడ్, 2020, 1978 తీర్పు ఆధారంగా కాకుండా, దాని స్వంత నిబంధనల ప్రకారం అర్థం చేసుకోవాలని స్పష్టం చేసింది. 1947 చట్టం రద్దు చేయబడింది. ఇకపై ఆసుపత్రులు, పాఠశాలల వంటి సంస్థలకు 'బెంగళూరు వాటర్ సప్లై' తీర్పును ఒక విస్తృతమైన ప్రాతిపదికగా తీసుకోలేమని ప్రధాన న్యాయమూర్తి పేర్కొన్నారు. అడ్వకేట్ జనరల్ ఆర్. వెంకటరమణి, పాత పరీక్షలు ప్రభుత్వ సేవలకు కూడా వర్తించడం వల్ల ఇబ్బందులు తలెత్తాయని వాదించారు. సీనియర్ అడ్వకేట్ ఇందిరా జైసింగ్, ప్రయోజనకరమైన చట్టాలను వాణిజ్య ప్రాతిపదికన పరిమితం చేయకూడదని సూచించారు. ఒక వ్యక్తి కార్మికుడా కాదా అనేది కేవలం చర్చలతో కాకుండా, వాస్తవ పరిస్థితులను బట్టి నిర్ణయించాలని 5:4 మెజారిటీ తీర్పు పేర్కొంది. పాత చట్టం ప్రస్తుత కేసులకు వర్తిస్తుంది, కానీ భవిష్యత్తులో కొత్త చట్టం ప్రకారం వచ్చే కార్మికులకు ఈ సవరించిన పరీక్షే ప్రాతిపదికగా ఉంటుంది.
వ్యాఖ్యలు