ప్రత్యేక ఓటర్ల జాబితా సవరణ (SIR) ఇంకా జరుగుతుండగా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు ఎలా నిర్వహిస్తారని ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రశ్నించింది. తుది జాబితాలు రాకముందే ఎన్నికలు పెడితే ఓటర్ల హక్కులు హరించుకుపోయే ప్రమాదం ఉందని న్యాయమూర్తి అభిప్రాయపడ్డారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మంగళవారం, 1 సెప్టెంబర్ 2026న ఎన్నికల క్యాలెండర్పై ఒక కీలక ప్రశ్న వేసింది: ప్రత్యేక ఓటర్ల జాబితా సవరణ (SIR) ఇంకా జరుగుతుండగా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు ఎలా నిర్వహించవచ్చని ప్రశ్నించింది.
YSR కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSRCP) ప్రధాన కార్యదర్శి లేళ్ల అప్పిరెడ్డి దాఖలు చేసిన పిటిషన్ను జస్టిస్ వి. సుజాత (వడ్డిబోయిన సుజాత) విచారించారు. SIR పూర్తయి, తుది జాబితాలు వెలువడే వరకు ఎన్నికలు వాయిదా వేయాలని ఆయన కోర్టును కోరారు. SIR సమయంలో తొలగించబడిన ఓటర్లు అప్పీల్ చేసుకోవచ్చని, ఆ అప్పీళ్లు తుది జాబితాలను మార్చగలవని న్యాయమూర్తి గమనించారు. ప్రస్తుతం ఉన్న జాబితాల ఆధారంగా ఎన్నికలు నిర్వహిస్తే, ప్రజలు తమ ఓటు హక్కును కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని ఆమె అన్నారు. ఈ కోణంలో చూస్తే, YSRCP ఆందోళనలు న్యాయబద్ధమే.
సీనియర్ న్యాయవాది సుబ్రహ్మణ్య శ్రీరామ్ కోర్టుకు తెలియజేస్తూ, భారత ఎన్నికల సంఘం SIRని 3 అక్టోబర్ నాటికి పూర్తి చేస్తుందని భావిస్తున్నట్లు చెప్పారు. తుది జాబితాల ఆధారంగా లేదా నామినేషన్ల గడువు ముగిసే వరకు మార్పులను చేర్చిన జాబితాల ఆధారంగా ఎన్నికలు నిర్వహించాలని పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాదులు కోరారు.
మరోవైపు అడ్వకేట్ జనరల్ దమ్మలపాటి శ్రీనివాస్ వాదనను వినిపిస్తూ, ఓటర్ల జాబితా సవరణ అనేది నిరంతర ప్రక్రియ అని, అది ఎన్నికలను అడ్డుకోదని వాదించారు. నోటిఫికేషన్ తేదీ నాటికి ఉన్న జాబితాల ఆధారంగా ఎన్నికలు నిర్వహించవచ్చని సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఇచ్చిన తీర్పును కోర్టు ముందు ఉటంకించారు.
పిటిషనర్ల డిమాండ్ను అంగీకరిస్తే ఎన్నికలు ఐదు నుండి ఆరు నెలల వరకు ఆలస్యం కావచ్చని రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (SEC) తరఫు న్యాయవాది కనపర్తి అజయ్ హెచ్చరించారు. అసెంబ్లీ జాబితాల ఆధారంగా 1 జనవరిను అర్హత తేదీగా తీసుకుని 3 సెప్టెంబర్ నాటికి వార్డుల వారీగా జాబితాలను SEC నోటిఫై చేసినట్లు, అలాగే వార్డుల వారీ పంచాయతీ జాబితాలను ఏప్రిల్ 15న, పట్టణ జాబితాలను సెప్టెంబర్ 3న ప్రచురించారని, నామినేషన్ల చివరి తేదీ వరకు సవరణలు కొనసాగుతాయని కోర్టు రికార్డుల్లో సమర్పించిన పత్రాలు తెలిపాయి.
ఈ పిటిషన్ను ప్రధాన న్యాయమూర్తి లిసా గిల్ ధర్మాసనం ముందు ఉంచాలని జస్టిస్ సుజాత రిజిస్ట్రీని ఆదేశించారు. దీనికి ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఆమోదం అవసరం. ఈ కేసును పెండింగ్లో ఉన్న స్థానిక సంస్థల ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలకు (PILs) జతచేశారు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి ధర్మాసనం సెప్టెంబర్ 9న విచారణకు జాబితా చేయబడింది.
ఈ కేసు రికార్డులో ఎలాంటి నోటిఫై చేయబడిన స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల తేదీ లేదు. ఒకవేళ తేదీ నోటిఫై చేయబడకపోతే, అది నోటిఫై చేయబడలేదని ఈ డెస్క్ స్పష్టం చేస్తోంది. 1 సెప్టెంబర్ విచారణ అనేది ఎన్నికల క్రమం గురించి - ముందుగా SIR జరగాలా, లేక ఉన్న జాబితాలపై నోటిఫికేషన్ ఇవ్వాలా అనే న్యాయపరమైన ప్రశ్న మాత్రమే. ఇది వార్డుల ఎన్నికల క్యాలెండర్ కాదు.
ఇక్కడ ప్రమాదాలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు గ్రామ, మండల మరియు మున్సిపల్ స్థాయిలలో ఏళ్ల తరబడి అధికారాలను నిర్ణయిస్తాయి. అప్పీళ్లు పూర్తికాకముందే SIR తొలగింపులు కొనసాగితే, రాత్రికి రాత్రే ఒక బూత్ జాబితాలోని ఓటర్ల సంఖ్య తగ్గిపోవచ్చు. తుది జాబితాల కోసం ఎన్నికలను ఆపివేస్తే, SEC చెప్పిన ఐదు నుండి ఆరు నెలల ఆలస్య హెచ్చరిక ప్రతిపక్షానికి అవకాశం ఇవ్వడంతో పాటు అధికార పక్షానికి తలనొప్పిగా మారుతుంది. ఒకవేళ నోటిఫికేషన్ తేదీనాటి జాబితాల ఆధారంగా ఎన్నికలు నిర్వహిస్తే, తొలగించబడిన ఓటర్లు తమ పేర్లు తిరిగి జాబితాలో చేరకముందే నామినేషన్ల గడువు ముగిసిపోవచ్చు.
అడ్వకేట్ జనరల్ చెప్పిన నిరంతర-సవరణ వాదన భారతదేశం అంతటా ఉన్న సాధారణ పరిపాలనా విధానం: జాబితాలు ఎప్పుడూ పూర్తిగా స్థిరంగా ఉండవు. కానీ పిటిషనర్ వాదన ఏమిటంటే, ఈ SIR అనేది సాధారణ వార్షిక మార్పు కాదు; ఇది అక్టోబర్ 3 వరకు కొనసాగుతుందని భావిస్తున్న ప్రత్యేక సవరణ. కదులుతున్న జాబితా ఆధారంగా స్థానిక ఎన్నికలు నిర్వహిస్తే ఓటు హక్కు అర్థరహితం అవుతుందని వారు వాదిస్తున్నారు.
సెప్టెంబర్ 9న ప్రధాన న్యాయమూర్తి ధర్మాసనం విచారణ జరిపే వరకు, ఆంధ్రప్రదేశ్లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల క్యాలెండర్ ఈ సందిగ్ధంలోనే ఉంటుంది. ఈ డెస్క్ 1 సెప్టెంబర్ పరిశీలనలు, అక్టోబర్ 3 SIR గడువు, ఐదు నుండి ఆరు నెలల ఆలస్య హెచ్చరిక, ఏప్రిల్ 15 / సెప్టెంబర్ 3 రోల్-పబ్లికేషన్ నోట్స్ మరియు నోటిఫై చేయబడిన ఎన్నికల తేదీ లేకపోవడాన్ని మాత్రమే నమోదు చేస్తోంది. కోర్టుకు చూపించని ఎన్నికల కార్యక్రమాన్ని ఇది రాయడం లేదు.
వ్యాఖ్యలు