ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో గుంటూరు తొలి ప్రస్తావన లభించింది. 669 CE నాటి పూణే తామ్రశాసనాలపై మొదటి ప్రస్తావన నమోదైంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో గుంటూరు తొలి ప్రస్తావన లభించింది. 669 CE నాటి పూణే తామ్రశాసనాలపై మొదటి ప్రస్తావన నమోదైంది.

సోమవారం, 24 ఆగస్టు 2026న పురావస్తు శాఖ (ASI) ఎపిగ్రఫీ డైరెక్టర్ కె. మునిరత్నం రెడ్డి కొత్త పురావస్తు ఆవిష్కరణల ద్వారా గుంటూరు ప్రాచీనతపై వెలుగునిచ్చారు. ఆయన వివరించిన ప్రకారం, గుంటూరు తొలి ప్రస్తావన తూర్పు చాళుక్య రాజు విష్ణువర్ధన II జారీ చేసిన పూణే తామ్రశాసనాలపై ఉంది. ఇది 669 CEలో ఆయన పాలనా ప్రారంభ సంవత్సరానికి చెందినది. ఇది సోమవారం నాటి ఎపిగ్రఫీ నోట్ మాత్రమే, 24 ఆగస్టు నాటి తవ్వకాల నివేదిక కాదు.

ఎపిగ్రఫీ డేటా ప్రకారం, కుమటూరు, గోమటూరు, గుంటూరు వంటి పేర్ల మార్పు ద్వారా భాషా పరిణామం కనిపిస్తుంది. 10వ శతాబ్దపు ఎడెరు తామ్రశాసనాలపై నగరం పేరు 'గోమటూరు'గా నమోదైంది. ఈ నామకరణం 10వ శతాబ్దం నుండి 14వ శతాబ్దం వరకు ప్రాంతీయ శాసనాలలో నిరంతరంగా కొనసాగింది. కుమటూరు, గోమటూరు, గుంటూరు అనే మూడు రూపాలు పేర్కొనబడ్డాయి.

తూర్పు చాళుక్యుల పాలనలో మధ్యయుగ ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక-రాజకీయ మరియు భాషా పరిణామానికి ఈ తామ్రశాసనాలు చారిత్రక మైలురాళ్లుగా నిలుస్తాయని నిపుణులు నొక్కి చెప్పారు. విష్ణువర్ధన II పాలనా ప్రారంభ సంవత్సరం మరియు 10వ శతాబ్దపు ఎడెరు శాసనాలు ఈ నివేదికకు రెండు కాలమాన ఆధారాలు. 669 CE తొలి ప్రస్తావన తేదీగా ఇవ్వబడింది. ఎడెరు ప్రస్తావన 10వ శతాబ్దం నుండి 14వ శతాబ్దం వరకు కొనసాగింది.

ఈ నివేదిక దేని గురించి కాదో స్పష్టంగా చెప్పాలి. ఇది సోమవారం నాటి తవ్వకం కాదు. 24 ఆగస్టున గుంటూరు నగరంలో కొత్త తామ్రశాసనం లభించిందని చెప్పడం లేదు. పూణే మరియు ఎడెరు తామ్రశాసనాలే ఇక్కడ పేర్కొన్న పత్రాలు. వాటి ప్రస్తుత మ్యూజియం లేదా ఆర్కైవ్ స్థానం ఈ ఫైల్‌లో లేదు.

పేర్ల మార్పుపై ఒక నోట్ కూడా ప్రజా వార్త కావచ్చు. 7వ శతాబ్దపు తామ్రశాసనంలో నగరం పేరు, 10వ శతాబ్దపు రూపం నాలుగు శతాబ్దాల పాటు కొనసాగడం అనేది ఆ ప్రాంతాన్ని ఎలా పిలిచేవారో తెలిపే వాస్తవం. ఇది తర్వాతి మున్సిపల్ సరిహద్దులను ఖరారు చేయదు.

గుంటూరు ఈ బ్రీఫింగ్ యొక్క ప్రధాన అంశం. పేర్కొన్న పత్రాలు పూణే తామ్రశాసనాలు మరియు ఎడెరు తామ్రశాసనాలు. ఫారమ్ B లేదా పోలింగ్ తేదీలు ఈ సంస్కృతి వార్తలో పేర్కొనబడలేదు.

పూర్తి ఎపిగ్రఫీ కేటలాగ్ ప్రచురించబడే వరకు, ప్రజల సమాచారం సోమవారం నాటి ASI ఎపిగ్రఫీ బ్రీఫింగ్ ద్వారా లభిస్తుంది. ఇందులో విష్ణువర్ధన II పూణే తామ్రశాసనాలపై 669 CE తొలి ప్రస్తావన, కుమటూరు, గోమటూరు, గుంటూరు భాషా పరిణామం, 10వ శతాబ్దపు ఎడెరు శాసనంలో గోమటూరు ప్రస్తావన, 10వ నుండి 14వ శతాబ్దం వరకు దాని వినియోగం, మరియు తూర్పు చాళుక్యుల పాలనలో మధ్యయుగ ఆంధ్రకు ఈ తామ్రశాసనాల ప్రాముఖ్యత ఉన్నాయి. ఇది ఒక పత్రంపై ఉన్న పేరు మాత్రమే, కొత్త తవ్వకం కాదు.